Talathi Bharti Latest Update

महसूल विभागात मोठा बदल; तलाठ्यांना थेट नायब तहसीलदारपदाची संधी, मात्र लिपिक संवर्ग नाराज! शासनाने महसूल विभागाचा नवीन आकृतिबंध तयार केल्यानंतर नियुक्तीच्या नियमांमध्येही सुधारणा करण्यात आली आहे. आता या नियमांमध्ये आणखी बदल करण्याची तयारी सुरू असून, त्यानुसार तलाठी संवर्गातील कर्मचाऱ्यांना विभागीय स्पर्धा परीक्षेच्या माध्यमातून थेट नायब तहसीलदार पदावर नियुक्ती देण्याचा प्रस्ताव शासनाच्या विचाराधीन आहे. यासंदर्भात मुंबईत एक बैठकही पार पडली आहे.

मात्र, प्रस्तावित बदलामध्ये लिपिक संवर्गाचा समावेश करण्यात आलेला नसल्याने कर्मचाऱ्यांमध्ये नाराजी व्यक्त होत आहे. तलाठ्यांप्रमाणेच लिपिक संवर्गातील कर्मचाऱ्यांनाही या संधीचा लाभ मिळावा, अशी मागणी आता पुढे येत आहे. त्यामुळे शासन या मागणीचा विचार करून प्रस्तावात लिपिक संवर्गाचा समावेश करणार का, याकडे कर्मचाऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

तलाठ्यांसाठी मोठी संधी; विभागीय स्पर्धेतून थेट नायब तहसीलदारपदाचा मार्ग खुला होणार? महसूल प्रशासनातील महत्त्वाचा घटक असलेल्या तलाठी संवर्गावर नागरिकांशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या कामांची जबाबदारी असते. नैसर्गिक आपत्तींचे पंचनामे करण्यापासून विविध शासकीय योजना नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्यापर्यंतची महत्त्वाची कामे तलाठ्यांकडून केली जातात.

सध्या तलाठ्यांना मंडळ अधिकारी पदावर पदोन्नती मिळाल्यानंतर नायब तहसीलदारपदावर पदोन्नतीची संधी मिळते. मात्र, आता विभागीय स्पर्धेच्या माध्यमातून तलाठी संवर्गातील कर्मचाऱ्यांना थेट नायब तहसीलदारपदावर नियुक्ती देण्याचा विचार सुरू आहे. त्यामुळे प्रस्तावित बदल झाल्यास तलाठ्यांसाठी पदोन्नतीच्या पारंपरिक मार्गासोबतच थेट नियुक्तीची एक नवीन संधी उपलब्ध होऊ शकते.

महाराष्ट्रातील स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या लाखो तरुणांसाठी अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. राज्य शासनाच्या महसूल व वन विभागाने राज्यातील विविध जिल्ह्यांत १५३९ तलाठी (ग्राम महसूल अधिकारी) पदांवर भरती प्रक्रियेची घोषणा केली असून ऑनलाईन अर्ज प्रक्रियेला सुरुवात झाली आहे. विशेष म्हणजे, परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणण्यासाठी यंदा प्रथमच ही परीक्षा महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाद्वारे (MPSC) ऑनलाईन पद्धतीने घेतली जाणार आहे. हि परीक्षा MPSC च्या गट क अंतर्गत होत आहे. या साठी अर्जाची लिंक सुरु झाली असून आम्ही खाली लिंक दिलेली आहे. तसेच, महसूल विभागाने यंदा १५३९ रिक्त जागा भरण्याचा निर्णय घेतला आहे. मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेतील पदवी पूर्ण केलेले उमेदवार या भरतीसाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत. ही भरती प्रक्रिया MPSC च्या अधिकृत पोर्टलद्वारे ऑनलाईन पद्धतीने राबवली जात आहे. महाराष्ट्र शासनाचा महसूल आणि वन विभाग हा प्रशासनाचा मुख्य कणा मानला जातो. जमिनीचा महसूल गोळा करणे, जमिनीच्या नोंदी अद्ययावत ठेवणे, नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात पंचनामे करणे आणि नागरिकांना शासकीय योजनांचा लाभ मिळवून देणे ही या विभागाची मुख्य कार्ये आहेत. या संपूर्ण प्रशासकीय यंत्रणेत ‘तलाठी’ (ग्राम महसूल अधिकारी) हा थेट ग्रामीण भागातील जनतेशी जोडलेला आणि गावपातळीवरील प्रशासनाचा सर्वात महत्त्वाचा दुवा असतो. गावातील शेतजमिनीचे ७/१२ उतारे, ८-अ नोंदी, फेरफार नोंदवणे, पीक पाहणी करणे आणि विविध प्रकारचे दाखले मिळवून देण्यात तलाठ्याची भूमिका अत्यंत निर्णायक असते. त्यामुळे या पदाला प्रशासनात विशेष महत्त्व असून स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांमध्ये तलाठी भरतीबाबत नेहमीच प्रचंड उत्सुकता पाहायला मिळते. यापूर्वी २०२३ मध्ये पार पडलेल्या तलाठी भरतीत ४,४६६ जागांसाठी तब्बल ११.५ लाखांपेक्षा जास्त अर्ज आले होते आणि छाननीअंती १० लाख ४१ हजार ७१३ उमेदवारांनी परीक्षा दिली होती. यावरून या भरतीची लोकप्रियता व स्पर्धा स्पष्ट होते. लक्षात ठेवा अर्ज करण्याची शेवटची तारीख ५ ऑगस्ट २०२६ आहे.  

यावर्षीच्या तलाठी भरतीशी संबंधित प्रमुख अटी आणि तपशील खालीलप्रमाणे आहेत:

• पदाचे नाव: तलाठी (ग्राम महसूल अधिकारी – गट-क)
• एकूण पदे: १५३९ जागा
• शैक्षणिक पात्रता: कोणत्याही मान्यवरांकित विद्यापीठाची पदवी (सविस्तर माहितीसाठी अधिकृत जाहिरात/PDF पहावी)
• वयोमर्यादा: १८ ते ३८ वर्षे (राखीव प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी नियमानुसार वयोमर्यादेत सूट उपलब्ध असेल)
• परीक्षा शुल्क: खुला वर्ग (Open Category) – रु. १०००/- | राखीव वर्ग (Reserved Category) – रु. ९००/-
• अर्ज पद्धती: MPSC पोर्टलद्वारे ऑनलाईन स्वरूपात
• अर्ज करण्याची शेवटची तारीख : ५ ऑगस्ट २०२६

वेतन श्रेणी आणि करिअरची संधी – तलाठी हे पद शासकीय सेवेत ‘गट-क’ (Group-C) संवर्गात मोडते. सातव्या वेतन आयोगानुसार (7th Pay Commission) उमेदवारांना अत्यंत आकर्षक वेतन दिले जाते. तलाठी पदाचा मूळ वेतन बँड रु. २५,५०० ते रु. ८१,१०० या श्रेणीत येतो. या मूळ वेतनासोबतच महागाई भत्ता (DA), घरभाडे भत्ता (HRA) आणि इतर शासकीय भत्ते मिळून रुजू होणाऱ्या उमेदवाराला सुरुवातीला हातात (In-Hand Salary) साधारणपणे ३५,००० ते ४०,००० रुपये मासिक पगार मिळतो. पदवीधरांसाठी प्रशासकीय सेवेत प्रवेश करून थेट जनतेची सेवा करण्याची ही एक अत्यंत उत्तम व सन्मानजनक संधी आहे. इच्छुक उमेदवारांनी MPSC च्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊन वेळेत अर्ज सादर करावेत आणि तयारीला लागावे.

MPSC द्वारे परीक्षा व बदललेले नवीन स्वरूप

या भरतीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ही परीक्षा प्रथमच महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) ऑनलाईन पद्धतीने घेतली जात आहे. परीक्षेची रचना आणि पद्धत स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे:

• प्रश्नसंख्या व गुण: परीक्षेत एकूण १०० बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) विचारले जातील, जे २०० गुणांसाठी असतील.
• नकारात्मक गुणपद्धती (Negative Marking): या परीक्षेत कोणतीही नकारात्मक गुणपद्धती असणार नाही, ज्यामुळे उमेदवारांना सर्व प्रश्न सोडवण्याची संधी मिळेल.
• वेळ व कालावधी: परीक्षा पूर्ण करण्यासाठी ०२ तासांचा (१२० मिनिटे) कालावधी दिला जाईल.
• काठिण्यपातळी: प्रश्नपत्रिकेत मराठी विषयासाठी प्रश्नांचा दर्जा उच्च माध्यमिक शालांत परीक्षेच्या (इयत्ता १२वी) समकक्ष असेल, तर उर्वरित सर्व विषयांचे प्रश्न पदवी दर्जाच्या (Graduation Level) काठिण्यपातळीवर आधारित असतील.

या भरतीची पूर्ण माहिती अर्जाची लिंक येथे उपलब्ध आहे