भंडारा जिल्ह्यातील जिल्हा परिषद आणि खासगी अनुदानित शाळांमध्ये शिक्षकांच्या मोठ्या प्रमाणावर रिक्त पदांमुळे सध्या गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे. शिक्षणाचे महत्त्व सांगितले जात असले तरी वास्तव वेगळेच चित्र दर्शवते. अनेक शाळांमध्ये मुख्याध्यापक आणि शिक्षकांची पदे वर्षानुवर्षे रिक्त असून, शैक्षणिक गुणवत्ता थेट धोक्यात आली आहे.

एकाच शिक्षकाकडे अनेक वर्गांचा भार:
काही शाळांमध्ये तर चार वर्ग एकाच शिक्षकाकडे सांभाळावे लागत आहेत. त्यामुळे शिक्षकांवर असह्य ताण येत आहे. काही ठिकाणी मुख्याध्यापकाची पदे रिक्त असल्याने शाळेच्या प्रशासकीय जबाबदाऱ्या देखील दुर्लक्षित होत आहेत. अशा स्थितीत विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीची जबाबदारी कोण घेणार, असा सवाल पालक आणि समाजमाध्यमांवर मोठ्या प्रमाणावर विचारला जात आहे.

खाजगी शाळांमधील दैन्याची कथा:
खासगी अनुदानित शाळांमध्येही हीच दयनीय परिस्थिती दिसून येते. शिक्षक नसल्यामुळे शालेय कर्मचारी आणि पालक वर्गणी गोळा करून तात्पुरते शिक्षक ठेवत आहेत. हे शिक्षक केवळ ४ ते ५ हजार रुपयांमध्ये काम करत असून, त्यांना ना वेतनाची हमी आहे ना भविष्याची शाश्वती. शिक्षण व्यवस्थेतील ही अस्थैर्याची स्थिती विद्यार्थी आणि शिक्षक दोघांनाही खूप मोठ्या संकटात टाकत आहे.

शाळांना टाळे आणि आंदोलने सुरूच:
अनेक गावांमध्ये शिक्षकांची मागणी करत शाळांना टाळे ठोकण्याचे प्रकार घडत आहेत. शिक्षकांच्या भरतीचा अभाव हा शिक्षणाचा सर्वात मोठा अडथळा ठरत असून, विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान दिवसेंदिवस वाढत आहे. काही ठिकाणी तर पालकांनी जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रारी सादर केल्या आहेत.

रिक्त पदांचा डोंगर वाढतोय:
भंडारा जिल्ह्यात सध्या ६२ मुख्याध्यापकांची पदे रिक्त आहेत. शिक्षणाधिकारी आणि गटशिक्षणाधिकारी प्रभारावर कार्यरत असून, वरिष्ठ पातळीवरही नियोजनाचा अभाव दिसतो. सेवानिवृत्तीनंतर नवीन शिक्षकांची भरती न झाल्यामुळे ही स्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. शाळांमध्ये शिक्षक नसेल तर शिक्षणाचे काय?

राज्यभर शिक्षक भरतीस परवानगी, पण…:
राज्य शासनाने शिक्षक भरतीस मान्यता दिली असून, सुमारे ४५०० पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरू करण्यात येणार आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये ही भरती पुढील १५ दिवसांत सुरू होईल अशी माहिती आहे. ‘पवित्र पोर्टल’वर नोंदणी सुरू आहे, मात्र प्रत्यक्षात शाळांमध्ये शिक्षक पोहोचायला वेळ लागणार आहे.

तात्पुरती शिक्षक नेमणूक आणि गुणवत्तेचा प्रश्न:
भरती प्रक्रिया सुरू असली तरी अनेक शाळांमध्ये सध्या तात्पुरती शिक्षक नेमणूक करण्यात येत आहे. हे शिक्षक काही महिने टिकतात आणि नंतर इतरत्र जातात. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात सातत्य राहात नाही. गुणवत्तेवर याचा थेट परिणाम होतो आहे.

शिक्षक कमतरतेकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज:
भविष्यातील सुजाण नागरिक घडवण्याची जबाबदारी शिक्षकांवर आहे, पण त्यांचीच संख्या कमी असल्यास हे स्वप्न कसे साकार होईल? शासनाने तात्काळ ठोस पावले उचलून रिक्त पदे भरावीत आणि शिक्षण व्यवस्थेला पुन्हा एकदा सशक्त बनवावे, हीच सध्या पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांची एकमुखी मागणी आहे.