Sarkari Naukri For Sports Person – सरकारी शाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासात क्रीडा शिक्षकांचे महत्त्वाचे स्थान आहे. बेळगाव आणि चिकोडी शैक्षणिक जिल्ह्यांतील क्रीडा शिक्षकांची मोठी कमतरता दिसून येत असून यामुळे विद्यार्थ्यांच्या क्रीडा विकासामध्ये अडथळा निर्माण होत आहे. दोन्ही शैक्षणिक जिल्ह्यांत क्रीडा शिक्षकांची तब्बल ४१७ पदे रिक्त असून २०१३ पासून नियमित भरती झालेली नसल्याने ही समस्या अधिक गंभीर झाली आहे.
बेळगाव शैक्षणिक जिल्ह्यात प्राथमिक शाळांसाठी मंजूर असलेल्या ३५२ पदांपैकी १९१ शिक्षक कार्यरत असून १६१ पदे रिक्त आहेत. माध्यमिक शाळांमध्ये मंजूर १४८ पदांपैकी १२६ पदे भरलेली असून २२ पदे रिक्त आहेत.

चिकोडी शैक्षणिक जिल्ह्यात प्राथमिक शाळांमध्ये मंजूर ३१५ पदांपैकी केवळ ११६ शिक्षक कार्यरत असून १९९ पदे रिक्त आहेत. माध्यमिक शाळांमध्ये मंजूर २१३ पदांपैकी १७८ पदे भरलेली असून ३५ पदे रिक्त आहेत.

ग्रामीण विद्यार्थ्यांच्या क्रीडा गुणवत्तेला फटका – ग्रामीण भागातील विद्यार्थी कबड्डी, खो-खो यासारख्या खेळांमध्ये चांगली कामगिरी करतात. योग्य प्रशिक्षण मिळाल्यास व्हॉलीबॉल, बास्केटबॉल, क्रिकेट, धावणे, अडथळ्यांची शर्यत यारख्या क्रीडा प्रकारांतही ते उल्लेखनीय कामगिरी करू शकतात. मात्र, प्रशिक्षित शारीरिक शिक्षण शिक्षक उपलब्ध नसल्याने या विद्यार्थ्यांना आवश्यक मार्गदर्शन आणि सराव मिळत नाही.

इतर विषयांच्या शिक्षकांवर अतिरिक्त जबाबदारी – क्रीडा शिक्षक नसलेल्या शाळांमध्ये इतर विषयांच्या शिक्षकांकडे खेळांची अतिरिक्त जबाबदारी सोपविली जात आहे. त्यामुळे त्यांच्या कामाचा ताण वाढत आहे. विभागीय, जिल्हास्तरीय तसेच राज्यस्तरीय क्रीडा स्पर्धांसाठी विद्यार्थ्यांना घेऊन जाण्याची जबाबदारीही या शिक्षकांवर येत असल्याने नियमित अध्यापनावर परिणाम होत असल्याचे चित्र आहे.

भरतीत केवळ ९ पदे भरण्याचा निर्णय
सध्या सुरू असलेल्या शिक्षक भरती प्रक्रियेत बेळगाव आणि चिकोडी शैक्षणिक जिल्ह्यांसाठी क्रीडा शिक्षकांची प्रत्येकी केवळ ९ पदे भरण्यात येणार आहेत. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात रिक्त पदे असताना ही संख्या अत्यल्प असल्याने शिक्षक आणि पालकांमध्ये नाराजी व्यक्त होत आहे. सर्व रिक्त पदे तातडीने भरण्याची मागणी होत आहे.

प्रतिभावान खेळाडूंचे करिअर उज्ज्वल करण्यासाठी आणि त्यांना मानाचा रोजगार मिळवून देण्यासाठी मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी एक खूप मोठे आणि कौतुकास्पद पाऊल उचलले आहे. राज्यातील उत्कृष्ट खेळाडूंसाठी मध्य प्रदेश पोलीस दलात (MP Police) थेट भरती प्रक्रिया पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने घेतला आहे. यासाठी गृह विभागाने ‘मध्य प्रदेश पोलीस (उत्कृष्ट खेळाडूंची नियुक्ती) नियम, २०२१’ मध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण आणि सकारात्मक सुधारणा केल्या असून, १५ जून रोजी याची अधिकृत अधिसूचना देखील प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. या नवीन सुधारित नियमांमुळे खेळाडूंची निवड, त्यांची पात्रता आणि मूल्यमापन प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, सुव्यवस्थित आणि प्रभावी होणार आहे.

या ऐतिहासिक निर्णयामुळे आता मध्य प्रदेशातील खेळाडूंना शासकीय नोकरीसाठी इतर राज्यांकडे धाव घ्यावी लागणार नाही. त्यांना आपल्याच राज्यात मध्य प्रदेश पोलीस दलांतर्गत १० उपनिरीक्षक (Sub-Inspector) आणि ५० आरक्षक (Constable) या रिक्त पदांवर थेट नियुक्तीची सुवर्णसंधी मिळणार आहे. गृह विभागातर्फे आता दरवर्षी नियमितपणे क्रीडा कोट्यातून ही भरती प्रक्रिया राबवली जाईल.

शारीरिक मापदंड आणि लेखी परीक्षेतून पूर्ण सूट!

खेळाडूंचा सराव आणि त्यांची तयारी विचारात घेऊन सरकारने या विशेष भरती अंतर्गत मापदंडांमध्ये खूप मोठी सूट दिली आहे: परीक्षेतून सूट: पोलीस दलात थेट भरती होणाऱ्या या उत्कृष्ट खेळाडूंना कोणत्याही प्रकारची लेखी परीक्षा आणि शारीरिक कार्यक्षमता चाचणी (PET) देण्याची आवश्यकता असणार नाही.पात्रतेत सवलत: उत्कृष्ट खेळाडूंना ठरवून दिलेल्या शैक्षणिक योग्यतेमध्ये आणि शारीरिक मापदंडांमध्ये पूर्णपणे सूट दिली जाईल. श्रेणी: या नियुक्त्या कोणत्याही आरक्षित वर्गात समाविष्ट न करता पूर्णपणे अनारक्षित म्हणजेच सामान्य (General) श्रेणीतून केल्या जातील.

खेळांचे नियम: केवळ गेल्या तीन ऑलिम्पिक खेळांमध्ये समाविष्ट असलेल्या क्रीडा प्रकारांनाच या भरतीसाठी ग्राह्य धरले जाईल. जर दोन खेळाडूंचे गुणवत्ता गुण समान आले, तर ऑलिम्पिक, आशियाई खेळ, विश्वचषक यांमधील त्यांची कामगिरी आणि खेळाडूचे वय याच्या आधारावर ज्येष्ठता ठरवली जाईल.

पात्रतेची व्याप्ती: पदक विजेत्यांसोबतच अब ऑलिम्पिक, आशियाई खेळ आणि राष्ट्रकुल (कॉमनवेल्थ) खेळांमध्ये केवळ सहभाग नोंदवणारे खेळाडूही या थेट भरतीसाठी पात्र मानले जातील.

‘पोलीस उपनिरीक्षक’ (SI) पदासाठी कोण असणार पात्र?

पोलीस उपनिरीक्षक या अत्यंत महत्त्वाच्या पदावर थेट नियुक्ती मिळवण्यासाठी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे: ज्या उत्कृष्ट खेळाडूंनी ऑलिम्पिक खेळ, आशियाई खेळ, राष्ट्रकुल खेळ, विश्वचषक किंवा जागतिक चॅम्पियनशिप (World Championship) यांसारख्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला आहे, ते या पदासाठी पात्र असतील. या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील सुवर्ण, रौप्य किंवा कांस्य पदक विजेते आणि केवळ सहभागी झालेले खेळाडू देखील थेट उपनिरीक्षक बनू शकतील.

‘पोलीस आरक्षक’ (Constable) पदासाठी कोण असणार पात्र?
पोलीस आरक्षक पदासाठी पात्रतेचे निकष खालीलप्रमाणे ठरवण्यात आले आहेत: जे खेळाडू उपनिरीक्षक (SI) पदासाठी पात्रतेचे निकष पूर्ण करतात, ते आरक्षक पदासाठी आपोआपच पात्र मानले जातील. राष्ट्रीय खेळांमध्ये (National Games) सुवर्ण, रौप्य किंवा कांस्य पदक मिळवणारे खेळाडू आरक्षक पदासाठी अर्ज करू शकतात. कोणत्याही अधिकृत राष्ट्रीय चॅम्पियनशिपमध्ये (National Championship) सुवर्ण, रौप्य किंवा कांस्य पदक जिंकणारे प्रतिभावान खेळाडू या पदासाठी पात्र ठरतील.मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांच्या या महत्त्वाकांक्षी निर्णयामुळे खेळाडूंना केवळ आर्थिक आणि सामाजिक स्थैर्य मिळणार नाही, तर ते भविष्यातील आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांच्या तयारीसाठी अधिक जोमाने मेहनत घेऊ शकतील. मध्य प्रदेशात एक नवी आणि सशक्त क्रीडा संस्कृती निर्माण करण्याच्या दृष्टीने हे एक ऐतिहासिक पाऊल मानले जात आहे.