सरकार द्वारे फ्रेशर उमेदवारांसाठी एक आनंदाची बातमी समोर आली आहे. भारत सरकारच्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाद्वारे (MeitY) ‘डिजिटल इंडिया इंटर्नशिप योजना २०२६’ सुरू करण्यात आली आहे. ही योजना देशातील प्रतिभावान आणि पात्र विद्यार्थ्यांना थेट केंद्र सरकारच्या अनुभवी अधिकाऱ्यांच्या आणि तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली काम करण्याची एक उत्तम संधी उपलब्ध करून देते. या इंटर्नशिपचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना माहिती तंत्रज्ञान (IT), सायबर सुरक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), डिजिटल अर्थव्यवस्था, ब्लॉकचेन आणि सेमीकंडक्टर यांसारख्या आधुनिक तांत्रिक क्षेत्रांमध्ये व्यावहारिक अनुभव देणे हा आहे. याद्वारे विद्यार्थ्यांना सरकारी प्रकल्प आणि डिजिटल गव्हर्नन्सची कार्यपद्धती जवळून समजून घेता येईल.

या इंटर्नशिप योजनेसाठी काही ठराविक पात्रता निकष निश्चित करण्यात आले आहेत. अर्ज करू इच्छिणारा विद्यार्थी हा भारतीय नागरिक आणि भारतातील मान्यताप्राप्त विद्यापीठाचा विद्यार्थी असावा. विद्यार्थ्याला त्याच्या मागील पदवी किंवा प्रमाणपत्र परीक्षेत किमान ६०% गुण असणे आवश्यक आहे. बी.ई., बी.टेक, एम.ई., एम.टेक, एम.एस्सी आणि एमसीए (संगणक विज्ञान, आयटी, इलेक्ट्रॉनिक्स) यांसारख्या तांत्रिक अभ्यासक्रमांचे विद्यार्थी यासाठी अर्ज करू शकतात. याशिवाय, कायद्याचे (LLB) विद्यार्थी आणि अर्थशास्त्र किंवा सांख्यिकी शाखेचे विद्यार्थी देखील संबंधित क्षेत्रातील जागांसाठी पात्र आहेत. जे विद्यार्थी आपल्या अंतिम सत्रात आहेत किंवा २०२६ च्या उन्हाळ्यात उत्तीर्ण होणार आहेत, ते यासाठी पात्र नसतील.

या योजनेअंतर्गत निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना दरमहा १०,००० रुपये मानधन (Stipend) दिले जाणार आहे. या इंटर्नशिपचा कालावधी किमान २ महिन्यांचा असेल, जो गरजेनुसार ३ महिन्यांपर्यंत वाढवला जाऊ शकतो. या कालावधीत विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय स्तरावरील डिजिटल मोहिमा आणि तांत्रिक धोरणांवर काम करण्याचा थेट अनुभव मिळेल. इंटर्नशिप यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर आणि अंतिम अहवाल (Report) सादर केल्यानंतर विद्यार्थ्यांना इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाकडून अधिकृत प्रमाणपत्र देखील दिले जाईल, जे त्यांच्या भविष्यातील करिअरसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरेल.

डिजिटल इंडिया इंटर्नशिप २०२६ साठी एकूण ५१ जागा (Slots) उपलब्ध असून, ही इंटर्नशिप नवी दिल्ली येथे पार पडणार आहे. इच्छुक आणि पात्र विद्यार्थ्यांना यासाठी अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करावा लागेल. विद्यार्थ्यांची निवड त्यांच्या शैक्षणिक रेकॉर्ड, मंत्रालयाची गरज आणि मुलाखतीतील (Interview) कामगिरीच्या आधारे केली जाईल. शैक्षणिक ज्ञान आणि प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव यांमधील अंतर भरून काढण्यासाठी ही योजना अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.

अर्ज करण्याची अंतिम तारीख आणि कालावधी
या इंटर्नशिपसाठी अर्ज करण्याची अंतिम तारीख ३० एप्रिल २०२५ आहे. निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना २ जून ते ३१ जुलै २०२५ या कालावधीत इंटर्नशिपसाठी बोलावलं जाईल. ही इंटर्नशिप राष्ट्रीय स्तरावर प्रतिष्ठेची मानली जाते.

क्षेत्रात तज्ज्ञांसोबत काम करण्याची संधी
या योजनेत विद्यार्थ्यांना ब्लॉकचेन, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, मशीन लर्निंग, सायबर सुरक्षा, क्वांटम संगणक अशा नव्या आणि नाविन्यपूर्ण क्षेत्रांत प्रत्यक्ष प्रकल्पांवर काम करण्याची संधी मिळणार आहे. NIC मधील तज्ज्ञ मार्गदर्शकांच्या देखरेखीखाली इंटर्न काम करतील, जे त्यांच्या शैक्षणिक आणि व्यावसायिक विकासाला गती देईल.

पात्रता – कोण करू शकतो अर्ज?
इंटर्नशिपसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवाराने भारताचा नागरिक असावा आणि खालील शैक्षणिक पात्रता असावी:

• B.E./B.Tech (तिसरे वर्ष, लेटरल एन्ट्रीसह)
• M.E./M.Tech/M.Sc (CS/IT) – पहिले वर्ष
• MCA – दुसरे वर्ष
• ड्युअल डिग्री (M.E./M.Tech) – चौथे वर्ष
• DoEACC ‘B’ स्तराचे डिप्लोमा धारक
  शेवटच्या सेमेस्टरचे किंवा २०२५ मध्ये पदवीधर होणारे विद्यार्थी या योजनेसाठी पात्र नाहीत. तसेच, अर्जदाराचे मागील परीक्षा निकालात किमान ६०% गुण असणे आवश्यक आहे.

अर्ज कसा करावा?
अर्ज डिजिटल इंडिया इंटर्नशिप पोर्टलवर ऑनलाइन पद्धतीने करायचा आहे. प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे:

• नोंदणी – नाव, ईमेल, मोबाईल क्रमांक आणि पासवर्डसह खाते तयार करणे.
• फॉर्म भरावा – तीन भागांत वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक तपशील आणि १००–२५० शब्दांत ‘Statement of Purpose’.
• कागदपत्रे अपलोड – प्रमाणपत्रे, गुणपत्रिका, CGPA ते टक्केवारीचे स्वघोषणपत्र.
• शिफारसपत्र – संस्थेच्या लेटरहेडवर असलेले अधिकृत शिफारसपत्र अपलोड करणे.
• डोमेन निवड – दोन प्राधान्यक्रम डोमेन निवडता येतील.

निवड प्रक्रिया आणि मानधन
NIC एकूण २० विद्यार्थ्यांची निवड करेल, जी त्यांच्या गुणवत्ता आणि निवडलेल्या क्षेत्रांशी सुसंगततेनुसार ठरेल. काही डोमेनसाठी वैयक्तिक किंवा स्काईपद्वारे मुलाखतीही घेतल्या जाऊ शकतात. निवड झालेल्या इंटर्नना NIC मुख्यालय नवी दिल्ली किंवा राज्य केंद्रांमध्ये नेमण्यात येईल.

लाभ आणि प्रमाणपत्र
प्रत्येक निवडलेल्या इंटर्नला दरमहा ₹१०,००० चे मानधन दिले जाईल. इंटर्नशिप पूर्ण झाल्यावर अधिकृत प्रमाणपत्र दिले जाईल. ही इंटर्नशिप विद्यार्थ्यांना सरकारी आयटी प्रणाली, डिजिटल सेवा वितरण, आणि सामाजिक हितासाठी तंत्रज्ञानाच्या वापराबद्दल मौल्यवान अनुभव देते.

आपल्या कारकिर्दीसाठी एक टप्पा पुढे
ही योजना फक्त अनुभवासाठी नव्हे, तर विद्यार्थ्यांच्या नेटवर्किंग, इनोव्हेशन स्किल्स आणि राष्ट्रीय स्तरावरील प्रकल्पात सहभाग यांसाठी एक उत्तम व्यासपीठ आहे. डिजिटल भारताचं स्वप्न साकार करताना तुमच्या ज्ञानाचा खारीचा वाटा उचलण्याची ही एक नामी संधी आहे.