शेतीच्या आधुनिकतेकडे वाटचाल करणाऱ्या महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत उत्साहवर्धक योजना राबवली जात आहे. ‘शेतकऱ्यांचे देशाबाहेर अभ्यास दौरे सन 2025-26’ या योजनेंतर्गत आता शेतकऱ्यांना परदेशात जाऊन आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान, सेंद्रिय शेती, पाणी व्यवस्थापन, अन्नप्रक्रिया, यंत्रसामग्री आणि कृषी एक्स्पोज यांचा थेट अनुभव घेता येणार आहे. शासनाकडून या योजनेंतर्गत प्रत्यक्षात १ लाख रुपयांपर्यंतचे अनुदान दिले जाणार आहे.

योजना राबविण्याचा मुख्य उद्देश
या योजनेचा उद्देश ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना शेती क्षेत्रातील जागतिक पातळीवरील प्रगत प्रयोग, नवे तंत्रज्ञान आणि व्यवस्थापन कौशल्य यांची ओळख करून देणे आहे. आजच्या युगात कृषी हे केवळ परंपरेचे नव्हे तर नवकल्पनांचे क्षेत्र झाले आहे. यासाठी शासनाने जागतिक कृषी मॉडेल प्रत्यक्ष अनुभवण्यासाठी शेतकऱ्यांना परदेशातील विविध देशांत भेटी देण्याची व्यवस्था केली आहे.

कोणत्या देशांत होतील अभ्यास दौरे?
या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांचे अभ्यास दौरे युरोपातील नेदरलँड, जर्मनी, स्वित्झर्लंड, फ्रान्स तसेच इस्त्राईल, जपान, मलेशिया, व्हिएतनाम, फिलिपाईन्स, चीन आणि दक्षिण कोरिया या देशांत आयोजित केले जाणार आहेत. यामध्ये विविध प्रगत शेती तंत्रज्ञान आणि पद्धतींचा समावेश असणार आहे.

प्रत्येक देशातील शेतीचे वेगवेगळे वैशिष्ट्य
नेदरलँड, स्वित्झर्लंड आणि फ्रान्समध्ये सेंद्रिय शेती, दुग्धोत्पादन आणि फलोत्पादनाचे आधुनिक पद्धती शिकता येतील. इस्त्राईलमध्ये पाण्याचे अत्याधुनिक व्यवस्थापन, कृषी यांत्रिकीकरण यांचे थेट प्रात्यक्षिक पाहता येईल. जपानची सेंद्रिय शेती आणि अन्नप्रक्रिया ही वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. चीनमध्ये पीक उत्पादकता वाढविण्याचे नवे प्रयोग तर दक्षिण कोरियात अत्याधुनिक अन्नप्रक्रिया आणि कृषी तंत्रज्ञान पाहता येणार आहे.

निवड होण्यासाठी पात्रता काय?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदार स्वतः शेतकरी असणे आवश्यक आहे. चालू कालावधीतील ७/१२ आणि ८-अ उतारा, उत्पन्नाचे मुख्य साधन शेती असल्याचे स्वयंघोषणापत्र, आणि अॅग्रीस्टॅक अंतर्गत ‘Farmer ID’ असणे बंधनकारक आहे. योजनेचा लाभ एका शेतकरी कुटुंबातून फक्त एकाच व्यक्तीला मिळणार आहे.

अनुदान रक्कम आणि अर्ज प्रक्रिया
या योजनेअंतर्गत सर्व घटकांतील शेतकऱ्यांना एकूण खर्चाच्या ५० टक्के रक्कम किंवा जास्तीत जास्त १ लाख रुपये (जे कमी असेल ती रक्कम) अनुदान म्हणून शासनाकडून दिले जाणार आहे. यासाठी शेतकऱ्यांनी ३१ जुलै २०२५ पर्यंत अर्ज सादर करावा लागेल.

कृषीचा अनुभव जगभरात मिळवण्याची पहिली पायरी
ही योजना केवळ एक शासकीय उपक्रम नसून शेतकऱ्यांच्या ज्ञान, अनुभव आणि दृष्टीकोनाचा विकास घडवणारी क्रांतिकारी संधी आहे. परदेशात जाऊन शेतीसंबंधित प्रगत तंत्रज्ञान प्रत्यक्ष पाहणे, शास्त्रशुद्ध माहिती मिळवणे आणि ती आपल्या शेतीत अमलात आणणे – ही आधुनिक कृषीच्या दिशेने उचललेली मोठी पायरी ठरेल.

शेतकऱ्यांसाठी जागतिक व्यासपीठाची कवाडं खुली!
महाराष्ट्र शासनाच्या या उपक्रमामुळे शेतकऱ्यांना जागतिक स्तरावर शेतीकडे पाहण्याची संधी मिळणार आहे. भविष्यातील शेतीसाठी आवश्यक असलेली तयारी, नवोपक्रम, आणि जागतिक ज्ञान हे यामुळे ग्रामीण भागात पोहोचणार असून, ही योजना खऱ्या अर्थाने “ग्राम ते ग्लोबल” दृष्टीकोनाला चालना देणारी आहे.