महाराष्ट्रातील व्यवसाय शिक्षण व प्रशिक्षण संचालनालयाने (DVET) 2025-26 साठी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमध्ये (ITI) प्रवेश प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू केली आहे. राज्यातील अनेक विद्यार्थी या व्यावसायिक शिक्षणासाठी उत्साहाने पुढे येत असून, यंदा ही प्रक्रिया मोठ्या संख्येने अर्जांसह सुरू झाली आहे. दहावी नंतर रोजगारक्षम शिक्षण घेण्याकडे विद्यार्थ्यांचा कल वाढलेला स्पष्टपणे जाणवत आहे.

अर्ज प्रक्रियेची सुरुवात आणि शेवटची तारीख
या प्रवेश प्रक्रियेची सुरुवात १५ मे 2025 पासून झाली असून, विद्यार्थ्यांना ३० जून 2025 पर्यंत अर्ज दाखल करण्याची अंतिम मुदत देण्यात आली आहे. यामध्ये विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन अर्ज सादर करून, आवश्यक मूळ कागदपत्रे अपलोड करण्याची व त्याची खातरजमा करण्याची संधी २६ मेपर्यंत देण्यात आली होती. आता विद्यार्थ्यांना आपल्या पसंतीची आयटीआय केंद्रे निवडण्याची संधीही दिली गेली आहे.

नाशिक विभागात विद्यार्थ्यांची उसळलेली गर्दी
सध्या नाशिक विभागातील ITI प्रवेश प्रक्रियेत ८,४१३ अर्ज प्राप्त झाले आहेत. त्यात नाशिक जिल्ह्यातील एकट्या आयटीआयसाठी तब्बल ३,१७३ विद्यार्थी अर्जदार आहेत. या आकड्यांवरून आयटीआयच्या लोकप्रियतेत झालेली वाढ लक्षात येते. विद्यार्थ्यांना तालुका, जिल्हा व राज्यस्तरावर कोणताही पर्याय निवडण्याची मुभा असल्याने, स्थानिक तसेच इतर भागातील संस्थांची मागणी वाढली आहे.

गुणवत्ताधारक विद्यार्थीही दाखल होतायत ITI मध्ये!
गेल्या काही वर्षांमध्ये आयटीआयकडे केवळ मध्यमगुणदर्जाच्या विद्यार्थ्यांचा नव्हे, तर उच्च गुणवत्ताधारक विद्यार्थ्यांचाही कल वाढलेला दिसतो आहे. यंदा दहावीमध्ये ९४% गुण मिळविणाऱ्या विद्यार्थ्याने आयटीआयसाठी अर्ज दाखल केला आहे. तसेच नाशिक विभागात ८४.२०% गुण प्राप्त केलेल्या विद्यार्थ्यानेही अर्ज भरला आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, आता आयटीआयला गुणवत्तेची नवसंजीवनी मिळत आहे.

राज्यभरातून आलेले अर्ज आणि जागा यांचा ताळमेळ
महाराष्ट्रभरातून एकूण ५५,६८० अर्ज प्राप्त झाले आहेत. राज्यात सध्या आयटीआयच्या ५४,९४० जागा उपलब्ध आहेत. म्हणजेच, एकूण उपलब्ध जागांपेक्षा अर्जांची संख्या जास्त असून स्पर्धा अधिक तीव्र होणार आहे. विशेषतः लोकप्रिय ट्रेड्समध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांना प्रथम पसंतीचे केंद्र आणि वेळेवर अर्ज या दोहोंवर भर द्यावा लागणार आहे.

डिजिटल प्रणालीमुळे प्रवेश प्रक्रिया पारदर्शक
संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया ऑनलाइन आणि केंद्रीकृत स्वरूपात राबवण्यात येत आहे. यामुळे पारदर्शकता आणि कार्यक्षमतेत वाढ झाली आहे. विद्यार्थ्यांना त्यांचे अर्ज, कागदपत्रे, व पर्याय ऑनलाइन सादर करण्याची सुविधा मिळत असल्यामुळे ही प्रक्रिया अधिक सुकर झाली आहे. तांत्रिक अडचणी टाळण्यासाठी DVET द्वारे पोर्टलवर सातत्याने सुधारणा केल्या जात आहेत.

रोजगाराभिमुख शिक्षणाकडे वळणारा समाज
आयटीआय हा रोजगारक्षम शिक्षणाचा एक मजबूत पर्याय आहे. कौशल्याधारित अभ्यासक्रम, प्रशिक्षणानंतर त्वरित रोजगाराच्या संधी आणि सरकारी तसेच खाजगी क्षेत्रात उच्च मागणीमुळे आयटीआयकडे समाजाचा विश्वास वाढतो आहे. अनेक विद्यार्थ्यांनी इंजिनिअरिंग किंवा पदवीपूर्व शिक्षणाऐवजी थेट आयटीआयच्या व्यावसायिक अभ्यासक्रमाला प्राधान्य दिले आहे.

आता काय? पुढील टप्प्यांची वाटचाल
३० जूननंतर प्राप्त झालेल्या सर्व अर्जांचे मूल्यांकन करण्यात येईल आणि प्रवेशाची तात्पुरती यादी प्रसिद्ध केली जाईल. यानंतर विद्यार्थ्यांना प्रवेश निश्चित करण्यासाठी वेळ दिला जाईल. विद्यार्थ्यांनी आपली कागदपत्रे तयार ठेवावीत व वेळोवेळी पोर्टलवर लॉगिन करून सूचना तपासाव्यात. ही सुवर्णसंधी असून योग्य निर्णयाने करिअरच्या दृष्टीने यशाची दिशा ठरू शकते.