Public Health Department Group D Bharti

Public Health Department Group D Bharti : शासकीय सेवांमधील पदरचना अधिक सुसूत्र करण्याच्या दृष्टीने महाराष्ट्र शासनाने सार्वजनिक आरोग्य विभागात महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. आरोग्य सेवा आयुक्तालयाच्या अधिपत्याखालील गट-ड संवर्गातील तब्बल ३६ विविध पदांचे एकत्रीकरण करून त्यांना ‘बहुद्देशीय सहाय्यक’ असे एकच पदनाम देण्यात येणार आहे. या निर्णयामुळे संबंधित पदांच्या रचनेत महत्त्वाचा बदल होणार असून, प्रशासकीय कामकाज अधिक सुसंगत करण्याच्या दृष्टीने हे पाऊल महत्त्वाचे मानले जात आहे. यासंदर्भातील शासन निर्णय सार्वजनिक आरोग्य विभागाने १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी केला आहे.

आरोग्य विभागातील गट-ड कर्मचाऱ्यांच्या पदरचनेत सुसूत्रता आणण्यासाठी राज्य सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. विविध पदनामांमुळे रुग्णालयीन व्यवस्थापनात निर्माण होणाऱ्या अडचणी दूर करण्यासाठी आता ३६ वेगवेगळ्या पदांचे एकाच संवर्गात विलीनीकरण करण्यात आले आहे. आरोग्य सेवा आयुक्तालयाच्या अधिपत्याखालील विविध आरोग्य संस्थांमध्ये गट-ड संवर्गातील कर्मचाऱ्यांची पदनावे वेगवेगळी असल्याने प्रशासकीय कामकाजात अडथळे येत होते. कर्मचाऱ्यांच्या कर्तव्यांमध्ये आणि जबाबदाऱ्यांमध्ये काही फरक असला, तरी संबंधित पदांची शैक्षणिक अर्हता आणि वेतनश्रेणी समान असल्याने या पदांचे एकत्रीकरण करण्याचा प्रस्ताव शासनाच्या विचाराधीन होता. त्यानुसार, शासनाने ३६ पदांचे एकत्रीकरण करून ‘बहुद्देशीय सहाय्यक’ हा एकच संवर्ग घोषित केला आहे. या निर्णयामुळे आरोग्य विभागातील गट-ड कर्मचाऱ्यांच्या संवर्ग रचनेत महत्त्वपूर्ण बदल होणार आहे.

आरोग्य संस्थांमधील मनुष्यबळाचे अधिक प्रभावी व्यवस्थापन करून कामकाजाचा ताण कमी करणे आणि उपलब्ध कर्मचाऱ्यांचा गरजेनुसार वापर करणे, हा शासनाच्या निर्णयामागील प्रमुख उद्देश आहे. रुग्णालयांच्या गरजेनुसार कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती व कामांचे नियोजन करणे अधिक सुलभ व्हावे, तसेच आवश्यकतेनुसार कर्मचाऱ्यांकडून विविध स्वरूपाची कामे करून घेता यावीत, यासाठी ३६ पदांचे एकत्रीकरण करण्यात आले आहे. त्यामुळे आरोग्य संस्थांमधील मनुष्यबळाचा विनियोग अधिक लवचिक पद्धतीने करता येणार आहे.

आरोग्य विभागातील गट-ड संवर्गातील ३६ पदांचे ‘बहुद्देशीय सहाय्यक’ या एकाच संवर्गात विलीनीकरण करण्याच्या निर्णयामुळे विविध पदांवरील कर्मचाऱ्यांच्या कामकाजाच्या नियोजनात सुसूत्रता येणार आहे. या निर्णयांतर्गत पदनामांमध्ये एकरूपता आणण्यासोबतच सर्व संबंधित पदांसाठी समान वेतनश्रेणी आणि सरळसेवा भरतीचा प्रकार निश्चित करण्यात आला आहे. शासन निर्णयाच्या परिशिष्टानुसार, या ३६ पदांसाठी एस-१ वेतनश्रेणी (₹१५,००० ते ₹४७,६००) नमूद करण्यात आली असून, भरतीचा प्रकार ‘सरळसेवा’ असा आहे.

या एकत्रीकरणात मदतनीस, स्वच्छक, शिपाई, रुग्णपट वाहक, पंप परिचर, कक्ष सेवक, बाह्यरुग्ण सेवक, दवाखाना सेवक, अपघात विभाग सेवक, आरोग्य परिचर, नर्सिंग ऑर्डरली, आया, प्रयोगशाळा स्वच्छक, क्ष-किरण परिचर, रक्तपेढी परिचर, दंत सहाय्यक, वाहनस्वच्छक, हमाल, मजूर, संदेशवाहक यांसह इतर विविध वर्ग-४ पदांचा समावेश आहे. स्वतंत्र पदनामांमुळे कामाचे नियोजन करताना येणाऱ्या अडचणी दूर करून शासकीय रुग्णालये आणि आरोग्य संस्थांमधील मनुष्यबळाचा अधिक प्रभावी वापर करणे, हा या निर्णयाचा प्रमुख उद्देश आहे. त्यामुळे रुग्णालयीन व्यवस्थापन अधिक कार्यक्षम होण्यास मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे.