SSC Stenographer Group C LDCE Exam Syllabus PDF
SSC Stenographer Group C LDCE Exam Syllabus PDF: The SSC Stenographer Limited Departmental Competitive Examination (LDCE) is conducted in three stages. These include a Computer-Based Examination, a Stenography Skill Test, and an evaluation of the candidate’s service records (APARs). Each stage of the examination holds significance, and the final selection is based on the candidate’s overall performance.
SSC Stenographer LDCE परीक्षेची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांसाठी परीक्षेचा अभ्यासक्रम, परीक्षा पद्धती आणि निवड प्रक्रिया समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या परीक्षेमध्ये प्रामुख्याने तीन टप्प्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. पहिल्या टप्प्यात 200 गुणांची संगणक आधारित परीक्षा (Computer Based Examination) घेतली जाईल. यामध्ये सामान्य जागरूकता (General Awareness) आणि इंग्रजी भाषा (English Language) या दोन विषयांवर प्रत्येकी 100 प्रश्न विचारले जातील. दुसऱ्या टप्प्यात 200 गुणांची स्टेनोग्राफी कौशल्य चाचणी (Stenography Skill Test) होईल. यामध्ये उमेदवारांना 10 मिनिटांचे डिक्टेशन 100 शब्द प्रति मिनिट या वेगाने घेऊन त्याचे संगणकावर ट्रान्सक्रिप्शन करावे लागेल. तिसऱ्या टप्प्यात उमेदवाराच्या सेवा अभिलेखाचे (APARs) 100 गुणांसाठी मूल्यांकन केले जाईल. अशा प्रकारे संपूर्ण निवड प्रक्रियेसाठी एकूण 500 गुण निर्धारित करण्यात आले आहेत. उमेदवारांनी लेखी परीक्षेच्या अभ्यासासोबतच शॉर्टहँडचा नियमित सराव करावा आणि इंग्रजी भाषेवरील आपले प्रभुत्व वाढवावे. या लेखामध्ये SSC Stenographer LDCE परीक्षेचा विषयवार अभ्यासक्रम, परीक्षेचे स्वरूप, स्टेनोग्राफी टेस्टचे नियम आणि अंतिम निवड प्रक्रिया याबाबत सविस्तर माहिती दिली आहे. त्यामुळे परीक्षेची तयारी सुरू करण्यापूर्वी संपूर्ण माहिती काळजीपूर्वक वाचा.
SSC Stenographer LDCE Exam Pattern 2026 – परीक्षा पद्धती
Part-A : Computer Based Examination (200 गुण)
पहिल्या टप्प्यात संगणकावर आधारित वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्नांची परीक्षा घेतली जाईल. या परीक्षेत एकूण 200 प्रश्न विचारले जातील आणि प्रत्येक विषयासाठी 100 गुण निर्धारित करण्यात आले आहेत.
| विषय | प्रश्न संख्या | एकूण गुण |
|---|---|---|
| General Awareness (सामान्य जागरूकता) | 100 | 100 |
| Comprehension and Knowledge of English Language (इंग्रजी भाषा आकलन व ज्ञान) | 100 | 100 |
| एकूण | 200 | 200 |
परीक्षेचा कालावधी : 2 तास (120 मिनिटे)
लेखकाची सुविधा (Scribe) पात्र उमेदवारांसाठी : 2 तास 40 मिनिटे.
- परीक्षा वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (Objective MCQ) स्वरूपात घेतली जाईल.
- प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 0.25 गुणांची नकारात्मक गुणपद्धती लागू असेल.
- उमेदवारांना ऑनलाइन अर्जामध्ये निवडलेल्या हिंदी किंवा इंग्रजी भाषेत परीक्षा देता येईल.
- इंग्रजी भाषा आकलन विषयाचे प्रश्न मात्र इंग्रजी भाषेतच असतील.
- या परीक्षेतील प्रश्नांचा दर्जा साधारणपणे दहावीच्या (Matriculation) स्तराचा असेल.
Part-A : SSC Stenographer LDCE अभ्यासक्रम (Syllabus)
1. General Awareness (सामान्य जागरूकता)
या विषयामध्ये उमेदवाराला देशातील तसेच आजूबाजूच्या घडामोडींची कितपत माहिती आहे, याची तपासणी केली जाते. दैनंदिन जीवनातील सामान्य ज्ञान, चालू घडामोडी आणि विविध विषयांवरील मूलभूत माहितीवर आधारित प्रश्न विचारले जातील.
महत्त्वाचे अभ्यासाचे विषय :
- भारताचा इतिहास (Indian History)
- भारतीय संस्कृती व परंपरा (Culture)
- भारत व जगाचा भूगोल (Geography)
- भारतीय अर्थव्यवस्था (Economics)
- सामान्य विज्ञान (General Science)
- भारतीय राज्यव्यवस्था व संविधान (General Polity)
- भारत आणि शेजारील देशांविषयी सामान्य माहिती
- चालू घडामोडी (Current Affairs)
- वैज्ञानिक संशोधन (Scientific Research)
- दैनंदिन जीवनातील विज्ञान व सामान्य निरीक्षणे
2. Comprehension and Knowledge of English Language (इंग्रजी भाषा)
या विभागात उमेदवाराचे इंग्रजी भाषेवरील प्रभुत्व, व्याकरण, शब्दसंग्रह आणि उतारा वाचून त्याचा अर्थ समजून घेण्याची क्षमता तपासली जाईल.
महत्त्वाचे अभ्यासाचे विषय :
- English Grammar (इंग्रजी व्याकरण)
- Vocabulary (शब्दसंग्रह)
- Spelling (शब्दलेखन)
- Sentence Structure (वाक्यरचना)
- Synonyms (समानार्थी शब्द)
- Antonyms (विरुद्धार्थी शब्द)
- Sentence Completion (वाक्य पूर्ण करणे)
- Phrases and Idioms (वाक्प्रचार व म्हणी)
- Reading Comprehension (उताऱ्याचे आकलन)
Part-B : Stenography Skill Test (200 गुण)
संगणक आधारित परीक्षेत आयोगाने निश्चित केलेले किमान पात्रता गुण मिळवणाऱ्या उमेदवारांना स्टेनोग्राफी कौशल्य चाचणीसाठी बोलावले जाईल. ही चाचणी उमेदवाराने ऑनलाइन अर्जामध्ये निवडलेल्या इंग्रजी किंवा हिंदी भाषेत द्यावी लागेल.
या चाचणीमध्ये उमेदवाराला 10 मिनिटांचा डिक्टेशन (Dictation) दिला जाईल. Stenographer Grade ‘C’ पदासाठी डिक्टेशनचा वेग 100 शब्द प्रति मिनिट (100 WPM) असेल. डिक्टेशन घेतल्यानंतर उमेदवाराला त्याचे टायपिंग संगणकावर करावे लागेल.
Stenography Skill Test – वेळापत्रक
| पद | भाषा | टायपिंगसाठी वेळ | Scribe पात्र उमेदवारांसाठी वेळ |
|---|---|---|---|
| Stenographer Grade ‘C’ | English | 40 मिनिटे | 55 मिनिटे |
| Stenographer Grade ‘C’ | Hindi | 55 मिनिटे | 75 मिनिटे |
Stenography Skill Test संदर्भातील महत्त्वाच्या सूचना
- स्टेनोग्राफी कौशल्य चाचणीसाठी अर्जामध्ये निवडलेली भाषा अंतिम मानली जाईल. त्यामध्ये नंतर बदल करता येणार नाही.
- हिंदी भाषेत स्किल टेस्ट देणाऱ्या उमेदवारांना टायपिंगसाठी Mangal Font चाच वापर करावा लागेल.
- इतर फॉन्टमध्ये टाइप केलेला मजकूर तपासला जाणार नाही आणि संबंधित उमेदवार अपात्र ठरू शकतो.
- उमेदवारांना आयोगाकडून उपलब्ध करून दिलेल्या संगणकावर शॉर्टहँड नोट्सचे ट्रान्सक्रिप्शन करावे लागेल.
- निवडलेल्या भाषेव्यतिरिक्त अन्य भाषेतील शॉर्टहँड टेस्टला गुण दिले जाणार नाहीत.
- कोणत्याही प्रवर्गातील उमेदवाराला स्टेनोग्राफी स्किल टेस्टमधून सूट दिली जाणार नाही.
- या कौशल्य चाचणीचे पुनर्मूल्यांकन किंवा पुनर्तपासणी करण्याची तरतूद नाही.
Part-C : Evaluation of Record of Service (APARs) – 100 गुण
तिसऱ्या टप्प्यात उमेदवाराच्या सेवा अभिलेखाचे (Annual Performance Appraisal Reports – APARs) मूल्यांकन केले जाईल. या टप्प्यासाठी एकूण 100 गुण राखीव आहेत.
- उमेदवाराच्या APARs म्हणजेच वार्षिक कामगिरी मूल्यांकन अहवालाच्या आधारे गुण दिले जातील.
- या टप्प्यात मिळालेले गुण अंतिम गुणवत्ता यादी (Merit List) तयार करताना विचारात घेतले जातील.
- APAR चे मूल्यांकन पूर्ण झाल्यानंतर त्यातील ग्रेडिंग किंवा गुणांमध्ये बदल करण्याची विनंती स्वीकारली जाणार नाही.
SSC Stenographer LDCE Selection Process – निवड प्रक्रिया
SSC Stenographer LDCE परीक्षेची अंतिम निवड तीनही टप्प्यांतील उमेदवारांच्या एकत्रित कामगिरीवर आधारित असेल. संगणक आधारित परीक्षेत आयोगाने निश्चित केलेले किमान गुण मिळवणाऱ्या उमेदवारांनाच स्टेनोग्राफी कौशल्य चाचणीसाठी संधी दिली जाईल.
त्यानंतर Computer Based Examination, Stenography Skill Test आणि APARs मूल्यांकन या तिन्ही टप्प्यांतील कामगिरीचा विचार करून अंतिम गुणवत्ता यादी तयार केली जाईल. उपलब्ध रिक्त पदे, आरक्षणाचे नियम आणि गुणवत्ताक्रम (Merit) यानुसार उमेदवारांची निवड केली जाईल.
- Part-A : Computer Based Examination – 200 गुण
- Part-B : Stenography Skill Test – 200 गुण
- Part-C : APARs Evaluation – 100 गुण
एकूण निर्धारित गुण : 500
उमेदवारांनी लक्षात घ्यावे की ही स्पर्धात्मक परीक्षा आहे. केवळ परीक्षा उत्तीर्ण झाल्याने नियुक्तीचा अधिकार मिळत नाही. संबंधित सेवा किंवा संवर्ग प्राधिकरणाकडून उमेदवाराची पात्रता व सेवेसाठी योग्यतेची खात्री केल्यानंतरच अंतिम निवड निश्चित केली जाईल.
गुण समान असल्यास Tie-Breaking नियम
दोन किंवा अधिक उमेदवारांना अंतिम परीक्षेत समान एकूण गुण मिळाल्यास गुणवत्ता यादीतील क्रम ठरवण्यासाठी खालील निकषांचा क्रमाने विचार केला जाईल.
| प्राधान्यक्रम | निकष |
|---|---|
| 1 | Stenography Skill Test मध्ये मिळालेले गुण |
| 2 | Computer Based Examination मध्ये मिळालेले गुण |
| 3 | जन्मतारखेनुसार अधिक वय असलेल्या उमेदवाराला प्राधान्य |
| 4 | उमेदवारांच्या नावांचा वर्णानुक्रम (Alphabetical Order) |
उमेदवारांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
SSC Stenographer LDCE परीक्षेची तयारी करताना सामान्य जागरूकता आणि इंग्रजी विषयाचा अभ्यास करण्यासोबतच स्टेनोग्राफीचा नियमित सराव करणे आवश्यक आहे. विशेषतः 100 शब्द प्रति मिनिट या वेगाने डिक्टेशन घेणे आणि दिलेल्या वेळेत संगणकावर अचूक ट्रान्सक्रिप्शन करणे यावर भर द्यावा. तसेच अंतिम निवडीमध्ये APARs गुणांचाही समावेश असल्याने उमेदवारांनी आपल्या सेवा अभिलेखाकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
टीप : वरील परीक्षा पद्धती व अभ्यासक्रम SSC Stenographer LDCE परीक्षेच्या दिलेल्या अधिकृत नियमावलीवर आधारित आहे. परीक्षेचे वेळापत्रक, पात्रता गुण आणि इतर बदलांसाठी कर्मचारी निवड आयोगाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
