RRB Paramedical Exam Selection Process and Syllabus – विविध पॅरामेडिकल पदांसाठी Computer Based Test (CBT) अभ्यासक्रम डाउनलोड करा

RRB Paramedical Exam Selection Process and Syllabus: For the RRB Paramedical Recruitment 2026, candidate selection will primarily be conducted through a Computer-Based Test (CBT), document verification, and empanelment. The CBT will consist of 70 questions on ‘Professional Ability,’ while the remaining 30 questions will cover General Awareness, General Arithmetic, General Intelligence & Reasoning, and General Science. Therefore, it is important for candidates to study the ‘Common Subjects’ alongside the ‘Professional Ability’ syllabus relevant to their specific post.

Note: The syllabus and examination pattern outlined above are based on the information provided in CEN No. 05/2026. Candidates should check the official notification of the respective RRB for the final and most up-to-date information.

RRB Paramedical Recruitment 2026 अंतर्गत विविध पॅरामेडिकल पदांसाठी उमेदवारांची निवड Computer Based Test (CBT), कागदपत्र पडताळणी (Document Verification) आणि Empanelment या टप्प्यांद्वारे केली जाणार आहे. CBT परीक्षा एकूण 100 गुणांची असून 100 बहुपर्यायी प्रश्न असतील. यामध्ये Professional Ability चे 70 प्रश्न, तर General Awareness, General Arithmetic & General Intelligence and Reasoning आणि General Science प्रत्येकी 10 प्रश्न असतील. परीक्षेत प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/3 गुणांची नकारात्मक गुणांकन पद्धत लागू असेल. CBT साठी सामान्य उमेदवारांना 90 मिनिटे, तर Scribe सुविधेस पात्र PwBD/PWD उमेदवारांना 120 मिनिटांचा वेळ दिला जाईल. उमेदवारांनी संबंधित पदाच्या Professional Ability अभ्यासक्रमासोबत सामान्य विषयांचीही तयारी करणे आवश्यक आहे.

RRB Paramedical Recruitment CEN No. 05/2026 अंतर्गत विविध Para-Medical पदांसाठी उमेदवारांची निवड प्रक्रिया Computer Based Test (CBT) आणि Document Verification या टप्प्यांद्वारे करण्यात येईल. CBT मध्ये Professional Ability सोबत General Awareness, General Arithmetic, General Intelligence & Reasoning आणि General Science या विषयांवरील प्रश्नांचा समावेश असेल.

RRB Paramedical Selection Process 2026

RRB Paramedical पदांसाठी उमेदवारांना खालील निवड प्रक्रियेतून जावे लागेल:

1. ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया
2. Computer Based Test (CBT)
3. Document Verification (DV)
4. Empanelment

उमेदवाराने अधिकृत RRB संकेतस्थळावरून केवळ एकच ऑनलाइन अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे.

RRB Paramedical CBT Exam Pattern

सर्व अधिसूचित Para-Medical पदांसाठी Computer Based Test (CBT) घेण्यात येईल. आवश्यकता भासल्यास RRB सर्व उमेदवारांसाठी किंवा मर्यादित उमेदवारांसाठी अतिरिक्त CBT घेण्याचा अधिकार राखून ठेवते.

टीप: वरील विषयवार प्रश्नसंख्या व गुणांचे वितरण केवळ सूचक आहे. प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिकेत विषय/सेक्शननुसार प्रश्नांचे वितरण बदलू शकते.

RRB Paramedical CBT कालावधी

RRB Paramedical Negative Marking

CBT परीक्षेत Negative Marking लागू असेल. प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी त्या प्रश्नाला निर्धारित केलेल्या गुणांच्या 1/3 गुणांची कपात केली जाईल.

प्रश्नपत्रिकेचे स्वरूप

• प्रश्नपत्रिका वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (Objective Multiple Choice) स्वरूपाची असेल.
• प्रत्येक प्रश्नाला चार पर्याय असतील.
• चार पर्यायांपैकी केवळ एक पर्याय योग्य असेल.
• CBT मधील प्रश्नांचा स्तर संबंधित पदासाठी निर्धारित शैक्षणिक तसेच Professional/Technical qualification नुसार असेल.

RRB Paramedical Minimum Qualifying Marks

ही किमान पात्रता टक्केवारी Ex-Servicemen आणि PwBD श्रेणीतील उमेदवारांनाही त्यांच्या संबंधित समुदायाच्या निकषांनुसार लागू असेल. आरक्षित PwBD पदांच्या तुलनेत PwBD उमेदवारांची कमतरता असल्यास, PwBD उमेदवारांसाठी पात्रतेचे गुण 2 गुणांपर्यंत शिथिल केले जाऊ शकतात.

Document Verification साठी उमेदवारांची निवड

CBT मधील उमेदवारांच्या कामगिरीच्या आधारे Document Verification आणि Empanelment साठी उमेदवारांची निवड Merit नुसार करण्यात येईल. संबंधित समुदायासाठी निर्धारित किमान पात्रता गुण मिळविणे आवश्यक आहे.

CBT परीक्षेतील कामगिरीच्या आधारे उपलब्ध रिक्त पदांच्या संख्येइतके उमेदवार Document Verification साठी बोलावले जातील.

CBT परीक्षा तारीख व केंद्र

CBT/Online Examination ची तारीख, वेळ आणि परीक्षा केंद्र RRB कडून निश्चित करण्यात येईल. पात्र उमेदवारांना याबाबतची माहिती योग्य वेळी देण्यात येईल.

परीक्षा पुढे ढकलण्याची किंवा परीक्षा तारीख, शिफ्ट, केंद्र अथवा परीक्षा स्थळ बदलण्याची विनंती कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकारली जाणार नाही.

RRB Paramedical Professional Ability Syllabus 2026

Professional Ability विषयाचा अभ्यासक्रम संबंधित पदानुसार वेगळा आहे. CEN No. 05/2026 मधील विविध Para-Medical पदांसाठी खालील अभ्यासक्रम दिलेला आहे.

1. Nursing Superintendent

Anatomy, Physiology, Nutrition, Biochemistry, Nursing Foundations, Psychology, Microbiology, Sociology, Pharmacology, Pathology, Genetics, Medical-Surgical Nursing (Adult including Geriatrics)-1, Community Health Nursing, Child Health Nursing, Mental Health Nursing, Midwifery and Obstetrical Nursing, Nursing Research & Statistics, Management of Nursing Services and Education.

2. Dialysis Technician

Anatomy, Biochemistry & Pharmacology, Physiology, Introduction to Kidney Diseases, Principles and Practice of Dialysis.

3. Health & Malaria Inspector Gr II

Food & Nutrition, Environmental Sanitation and Sanitary Engineering, Communicable and Non-Communicable Diseases (Prevention and Control), Health and Death Statistics.

4. Audiologist & Speech Therapist

Speech and Language Development & Disorders, Basic Anatomy & Physiology related to Speech & Hearing, Diagnostic & Rehabilitation Audiology, Psychology related to Speech & Hearing, Basic Acoustic, Pathology of Hearing and Hearing System, Phonetics & Phonology electives, Speech Language Diagnostics and Therapeutics, Paediatric Audiology, Management of the Hearing Impaired, Voice & Laryngectomy, Hearing Conservation, Aural Rehabilitation & its Instrumentation.

5. Pharmacist (Entry Grade)

Human Anatomy and Physiology, Pharmaceutical Analysis, Pharmaceutics, Pharmaceutical Inorganic Chemistry, Remedial Biology/Remedial Mathematics, Pharmaceutical Organic Chemistry, Biochemistry, Pathophysiology, Computer Applications in Pharmacy, Environmental Sciences, Physical Pharmaceutics, Pharmaceutical Microbiology, Pharmaceutical Engineering, Medicinal Chemistry, Pharmacology, Pharmacognosy and Phytochemistry, Industrial Pharmacy, Pharmaceutical Jurisprudence, Herbal Drug Technology, Biopharmaceutics and Pharmacokinetics, Pharmaceutical Biotechnology, Quality Assurance, Instrumental Methods of Analysis, Pharmacy Practice, Novel Drug Delivery System, Biostatistics and Research Methodology, Social and Preventive Pharmacy, Pharma Marketing Management, Pharmaceutical Regulatory Science, Pharmacovigilance, Quality Control and Standardization of Herbals, Computer Aided Drug Design, Cell and Molecular Biology, Cosmetic Science, Experimental Pharmacology, Advanced Instrumentation Techniques, Dietary Supplements and Nutraceuticals.

6. Radiographer X-Ray Technician

Human Anatomy & Physiology, Radiology Physics, General Physics, Radiation Physics & Physics of Diagnostic Radiology, X-Ray Machines & Accessories, Maintenance, X-Ray Film/Image Processing Techniques (Dark Room Techniques), Clinical Radiography-Positioning, Medical Ethics and Patient Care, Principles of Medical Emergencies, Equipments, Techniques of Modern Imaging Modalities, Contrast & Special Radiography Procedures, Quality Control at Radiology & Radiation Safety.

7. ECG Technician

Anatomy, Physiology, Biochemistry, Pharmacology, Introduction to Cardiovascular Diseases, Basic Cardiovascular Investigations, Advanced Cardiovascular Investigations.

8. Optometrist

Physical and Geometrical Optics, General Anatomy and General Physiology, Ocular Anatomy and Ocular Physiology, Basic Biochemistry, Nutrition, Principles of Lighting, Hospital Procedures, Optometric Optics, Ocular Diseases, Visual Optics, Pharmacology, Pathology and Microbiology, Optometric Instruments, Clinical Examination of Visual System, Clinical Psychology, Clinics, Binocular Vision, Glaucoma, Low Vision Aids, Dispensing Optics, Pediatric Optometry and Geriatric Optometry, Contact Lens, Law & Optometry and Occupational Optometry, Systemic Diseases, Epidemiology and Bio Statistics, Public Health and Community Optometry.

9. Laboratory Assistant Grade II

Anatomy, Physiology, Biochemistry, Fundamentals of Medical Laboratory Technology, Microbiology, Clinical Biochemistry, Pathology & Histopathology, Haematology and Blood Bank.

RRB Paramedical Common Syllabus 2026

Professional Ability व्यतिरिक्त सर्व पदांसाठी General Arithmetic, General Intelligence and Reasoning, General Awareness आणि General Science हे विषय सामान्य स्वरूपात विचारले जातील.

1. General Arithmetic

• Number Systems
• BODMAS
• Decimals
• Fractions
• LCM and HCF
• Ratio and Proportion
• Percentages
• Mensuration
• Time and Work
• Time and Distance
• Simple and Compound Interest
• Profit and Loss
• Algebra
• Geometry
• Trigonometry
• Elementary Statistics
• Square Root
• Age Calculations
• Calendar & Clock
• Pipes & Cistern

2. General Intelligence and Reasoning

• Analogies
• Alphabetical and Number Series
• Coding and Decoding
• Mathematical Operations
• Relationships
• Syllogism
• Jumbling
• Venn Diagram
• Data Interpretation and Sufficiency
• Conclusions and Decision Making
• Similarities and Differences
• Analytical Reasoning
• Classification
• Directions
• Statement-Arguments and Assumptions

3. General Awareness

• Current Affairs
• Indian Geography
• Indian Culture
• History of India including Freedom Struggle
• Indian Polity and Constitution
• Indian Economy
• Environmental Issues concerning India and the World
• Sports
• General Scientific and Technological Developments

4. General Science

General Science मध्ये Physics, Chemistry आणि Life Sciences या विषयांचा समावेश असेल. प्रश्नांचा स्तर साधारणपणे 10वी इयत्ता CBSE अभ्यासक्रम स्तराचा असेल.

RRB Paramedical Selection Process – महत्त्वाचे मुद्दे

• उमेदवाराने अधिकृत RRB वेबसाइटवरून एकच ऑनलाइन अर्ज सादर करावा.
• सर्व अधिसूचित Para-Medical पदांसाठी CBT घेण्यात येईल.
• CBT मध्ये एकूण 100 प्रश्न आणि 100 गुण असतील.
• परीक्षेचा कालावधी सामान्य उमेदवारांसाठी 90 मिनिटे असेल.
• Scribe सुविधेसाठी पात्र PwBD/PWD उमेदवारांसाठी कालावधी 120 मिनिटे असेल.
• प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी 1/3 गुणांची Negative Marking असेल.
• Professional Ability विषयाला सर्वाधिक 70 गुण दिले आहेत.
• CBT मध्ये पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना Merit नुसार Document Verification साठी बोलावले जाईल.
• UR/EWS उमेदवारांसाठी किमान 40%, OBC(NCL)/SC साठी 30% आणि ST साठी 25% गुण आवश्यक आहेत.
• Document Verification नंतर Empanelment प्रक्रिया करण्यात येईल.